Trong hồ sơ gửi Bộ Tư pháp thẩm định, Bộ Tài chính nêu rõ tình hình xung đột tại Trung Đông đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến việc kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam và thế giới. Eo biển Hormuz hiện bị phong tỏa đã khiến khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ các nước Trung Đông không thể đi đến các nhà máy lọc dầu trên thế giới, đặc biệt đối với khu vực châu Á. Nguồn nhập khẩu xăng dầu dần trở nên khan hiếm, một số nhà máy lọc dầu trong nước cũng gặp phải khó khăn khi nguồn cung dầu thô từ nước ngoài có nguy cơ thiếu hụt dẫn đến việc khó có thể thực hiện được việc giao nhận năng lượng dầu. Bộ bày tỏ lo ngại nếu tiếp tục duy trì tình trạng trên, Việt Nam có thể gặp bất lợi cả về đảm bảo nguồn cung và bình ổn giá cả.

Giá xăng dầu tăng do tình hình căng thẳng Trung Đông (Ảnh: VnExpress)
Theo số liệu của Cục Hải quan, trong năm 2025, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 9,9 triệu tấn xăng dầu thành phẩm các loại, với kim ngạch hơn 6,8 tỷ USD. Hiện phần lớn xăng dầu nhập khẩu vào Việt Nam đến từ các nước ASEAN và Hàn Quốc, với mức thuế suất 0% theo các hiệp định thương mại tự do (FTA). Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị thu hẹp, việc mua xăng dầu thành phẩm từ các thị trường này đang chứng kiến những khó khăn.
Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh thuế nhập khẩu MFN (thuế tối huệ quốc) là giải pháp giúp doanh nghiệp đầu mối có thêm động lực tìm kiếm, nhập khẩu xăng dầu từ các thị trường chưa có FTA với Việt Nam. Đây cũng là giải pháp nhằm ổn định nguồn cung, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Do đó, để ứng phó, Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế nhập khẩu MFN từ 10% xuống 0% với các mặt hàng xăng động cơ không pha chì (như RON 95) và mặt hàng Naphtha, reformate cùng các chế phẩm khác dùng để pha chế xăng động cơ. Ngoài ra, thuế nhập khẩu MFN được đề xuất giảm từ 7% xuống 0% với các mặt hàng nhiên liệu diesel, các loại dầu nhiên liệu, nhiên liệu động cơ máy bay và các loại dầu hỏa khác; từ 3% xuống 0% với mặt hàng Xylen, condensate, P-Xylen; mặt hàng Hydrocarbon mạch vòng loại khác giảm từ 2% xuống 0%.

(Ảnh: VnExpress)
Theo tính toán của Bộ Tài chính, với phương án giảm thuế nêu trên, ước tính mức giảm thu ngân sách đạt khoảng 1.024 tỉ đồng. Bộ Tài chính đề xuất nghị định sau khi được thông qua sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4, trường hợp cần kéo dài sẽ trình Chính phủ xem xét, quyết định.
Tác giả: Tấn An
Nguồn tin: VnExpress, Báo Dân trí