Việt Nam Sắp Ra Mắt Hệ Thống Truy Xuất Nguồn Gốc Hàng Hóa, Phát Hiện Hàng Giả

Phát biểu tại hội nghị, nơi sơ kết 6 tháng đầu năm 2025 và tổng kết đợt cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Thứ trưởng Long cho biết hệ thống truy xuất nguồn gốc là một phần trong Đề án 06 của Chính phủ. Giai đoạn đầu, hệ thống sẽ áp dụng cho một số nhóm hàng hóa cụ thể, giúp người dân dễ dàng kiểm tra nguồn gốc sản phẩm, đồng thời hỗ trợ cơ quan chức năng ngăn chặn gian lận thương mại, hàng nhập lậu và hàng giả. Khi đi vào hoạt động, nền tảng này cũng sẽ cung cấp dữ liệu quan trọng phục vụ hoạch định chính sách và tăng cường quản lý thị trường.

Đẩy Mạnh Xử Lý Vi Phạm Thương Mại

Hội nghị, do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì, đã ghi nhận những kết quả đáng khích lệ trong cuộc chiến chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Trong đợt cao điểm từ 15/5 đến 15/6, lực lượng Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) đã kiểm tra 3.891 vụ, xử lý hơn 3.100 vụ vi phạm, với tổng số tiền phạt hành chính vượt 32 tỷ đồng. Hàng hóa vi phạm bị tịch thu trị giá gần 31 tỷ đồng, và tổng số tiền nộp ngân sách đạt gần 36 tỷ đồng. Đặc biệt, 26 vụ có dấu hiệu hình sự đã được chuyển sang cơ quan điều tra, tăng 50% so với cùng kỳ năm 2024.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu chiều ng23/6. Ảnh: Nhật Bắc

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh rằng cuộc chiến chống buôn lậu và hàng giả ngày càng diễn ra quyết liệt. “Từ đầu năm, bình quân mỗi ngày các lực lượng xử lý hàng trăm vụ vi phạm. Tuy nhiên, quy mô và mức độ vi phạm ngày càng lớn,” ông Diên nhận định. Ông chỉ ra rằng lợi nhuận khổng lồ từ buôn lậu và sự phát triển của thương mại điện tử là những yếu tố thúc đẩy các hành vi sai phạm. Ngoài ra, việc chuyển giao lực lượng quản lý thị trường về địa phương từ tháng 2/2025 chưa được chỉ đạo kịp thời ở một số nơi, cùng với những lỗ hổng trong luật pháp và cơ chế chính sách, đã tạo điều kiện cho vi phạm gia tăng.

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại hội nghị ngày 23/6. Ảnh: VGP

Hàng Giả Không Chỉ Từ Nước Ngoài

Theo Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Hồng Thái, hàng giả và kém chất lượng không chỉ đến từ nhập lậu mà còn được sản xuất ngay trong nước, đặc biệt là thực phẩm và thực phẩm chức năng. “Nhiều sản phẩm vi phạm được sản xuất trắng trợn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dân,” ông Thái nhấn mạnh. Trong 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng thuộc Bộ Quốc phòng đã bắt giữ 1.412 vụ, bao gồm 293 vụ liên quan đến ma túy và 639 vụ vận chuyển hàng trái phép.

Trong lĩnh vực y tế, Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên cho biết ngành đã kiểm tra hơn 170.000 cơ sở về an toàn thực phẩm, phát hiện hơn 9.000 cơ sở vi phạm (chiếm 5,2%), với tổng tiền phạt trên 20 tỷ đồng. Đặc biệt, hai cơ sở bán thuốc tại Hà Nội có nguồn gốc không rõ ràng đã bị phát hiện.

Bộ Công an báo cáo đã khởi tố 124 vụ với 297 bị can, trong đó Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố 7 vụ với hơn 100 bị can, thu giữ hàng giả trị giá hơn 12.000 tỷ đồng. Hai hệ sinh thái doanh nghiệp vi phạm lớn là Z Holding (bán gần 7.000 tỷ đồng hàng giả) và Big Holding (khoảng 4.000 tỷ đồng) đã bị triệt phá. Các đối tượng trong vụ việc này đã sử dụng phiếu kiểm nghiệm giả hoặc thông đồng với đơn vị kiểm nghiệm để hợp thức hóa sản phẩm, thậm chí móc nối với cơ quan nhà nước để được cấp chứng nhận đạt chuẩn.

Giải Pháp Tăng Cường Quản Lý

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long đề xuất các bộ, ngành nâng cao năng lực quản lý nhà nước, sớm rà soát và hoàn thiện cơ chế chính sách phù hợp với thực tiễn. Đồng quan điểm, Thứ trưởng Nguyễn Hồng Thái nhấn mạnh việc sửa đổi văn bản pháp luật để tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh nhưng vẫn kiểm soát chặt chất lượng hàng hóa.

Thứ trưởng Công an Nguyễn Văn Long phát biểu tại hội nghị, ngày 23/6. Ảnh: VGP

Bộ Y tế cam kết phối hợp với Bộ Công Thương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch để siết chặt quản lý quảng cáo trên môi trường điện tử. Đại diện Bộ Y tế đề xuất xử lý nghiêm cả đơn vị quảng cáo và tổ chức, cá nhân thuê quảng cáo sai lệch, đồng thời kêu gọi người nổi tiếng và cán bộ nhà nước không tham gia quảng bá sản phẩm vi phạm. Bộ cũng kiến nghị nâng mức xử phạt hành chính để tăng tính răn đe.

Lời Kêu Gọi Từ Thủ Tướng

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính biểu dương nỗ lực của các bộ, ngành và địa phương trong cuộc chiến chống buôn lậu và hàng giả. Tuy nhiên, ông thẳng thắn chỉ ra những hạn chế về thể chế, cơ sở vật chất và sự thiếu trách nhiệm của một số cán bộ. “Chỉ có hai khả năng: hoặc không còn ý chí chiến đấu, hoặc bị mua chuộc. Cả hai đều phải xử lý nghiêm,” Thủ tướng nhấn mạnh.

Ông kêu gọi cả hệ thống chính trị, người dân và doanh nghiệp cùng vào cuộc để bảo vệ sức khỏe cộng đồng và quyền lợi của doanh nghiệp làm ăn chân chính. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành rà soát quy định, tăng cường kiểm tra và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm và dược phẩm. Ông cũng nhấn mạnh vai trò của người tiêu dùng thông minh và mỗi người dân như một “chiến sĩ” trong cuộc chiến chống hàng giả.

“Chống buôn lậu, hàng giả là nhiệm vụ không có vùng cấm. Chúng ta phải kiên quyết tuyên chiến, đặc biệt quét sạch thuốc giả và thực phẩm giả,” Thủ tướng khẳng định. Ông giao Bộ Nội vụ xây dựng cơ chế khen thưởng, đồng thời yêu cầu lãnh đạo các địa phương coi đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm để thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững.