“25 độ âm”: Lời cảnh tỉnh từ một thực tế đau thương phũ phàng

25 độ âm là mức nhiệt độ lạnh sâu hơn mức nhiệt độ ở ngăn đá (18 độ âm) của những chiếc tủ lạnh thông thường.

25 độ âm là mức nhiệt độ có thể khiến con người đông cứng thành đá.  

Cách đây 5 năm, vào lúc 1h20 ngày 23/10/2019, cảnh sát Vương quốc Anh đã phát hiện thấy 39 thi thể người Việt tử vong trên một chiếc xe container đông lạnh trong chuyến vượt biên trái phép ngay khi họ tưởng chừng đã đặt chân tới được miền đất hứa. Sự kiện kinh hoàng này đã gây rúng động toàn thế giới.

Khi đó, 25 độ âm chính là nhiệt độ cuối cùng đo được trong thùng xe container đông lạnh gây ra cái chết cho những người nuôi ảo vọng kiếm tìm cuộc sống mới đầy lạ lẫm nơi xa xứ.

Và bây giờ, “25 độ âm” là tên cuốn tiểu thuyết của nữ tác giả Thảo Trang, vừa được NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành, với nội dung dựa trên nền cội của sự kiện hãi hùng nói trên.

Với mọi công dân trên toàn cầu, hẳn ai cũng biết: Di cư và nhập cảnh trái phép luôn là vấn đề nhức nhối của nhân loại bấy lâu nay. Mặc dù các quốc gia đều đã đưa ra rất nhiều lời cảnh tỉnh và siết chặt các biện pháp an ninh cùng nhiều hình thức trừng phạt mạnh tay, nhưng vấn nạn này chưa bao giờ được giải quyết triệt để, bởi sự tồn tại các ảo tưởng của những người di cư và những thủ đoạn ngày càng tàn bạo và tinh vi hơn của đám tội phạm buôn người.

Trong cuốn tiểu thuyết này, theo chân nhân vật Lam, hành trình sinh tử trên chuỗi đường vượt biên của cô gái gốc Việt đi từ Nga tới Pháp, rồi sang Anh, sẽ được lần lượt tái hiện vô cùng chân thực và tàn khốc. Đồng hành với cô có nhiều đồng bào mình và trên hành trình gian nan, nhiều hiểm nguy đó, họ đã có dịp gặp gỡ những đồng hương và cả những người không cùng màu da, sắc tộc với điểm chung là ra đi bởi những lý do, hoàn cảnh đưa đẩy khác nhau.

Với Lam - một người vốn có những ước mơ, hoài bão, khát vọng và ý chí sống mạnh mẽ, nhưng cô lại không có quyền lựa chọn cuộc đời mình, buộc phải dấn thân vào hành trình không thể lường trước được kết cục đầy bi thương. 

Với nhiều người khác, họ lại chọn cách đổi đời khá dữ dội bằng cách lao đi như con thiêu thân, đánh đổi cả nhân hình, nhân dạng, bởi ảo tưởng sống ở miền đất hứa ấy sẽ khiến họ có cơ hội hãnh diện với người đời nơi quê nhà. Với sự mù quáng và liều lĩnh, họ đâu có biết, một khi đã tự buộc mình vào hành trình ắp đầy những rủi ro, tử thần luôn giơ lưỡi hái đón đợi họ?

Tác giả Thảo Trang sinh năm 1991, quê Hải Phòng, đã tốt nghiệp Học viện Quản lý giáo dục, chuyên ngành Xã hội học. Đề tài nghiên cứu khoa học của cô là khai thác góc nhìn xã hội trong những người vượt biên. Để tập hợp các tư liệu nhằm chưng cất thành chất liệu viết cuốn tiểu thuyết “25 độ âm”, Thảo Trang đã dành 4 năm đầy những nỗ lực kỳ công để tìm hiểu thông tin, với 200 cuộc phỏng vấn, gom góp được 23kg tài liệu, trong đó có những cứ liệu điều tra của các nhà chức trách Anh quốc. Tiếp đó, là nhiều cuộc phỏng vấn những người từng vượt biên, nay đã trở về, cùng người nhà các nạn nhân tử nạn trong chiếc xe đông lạnh hồi năm 2019.

Thảo Trang vốn là tác giả cuốn tiểu thuyết “Tết ở làng Địa Ngục”, đã tiêu thụ hàng chục nghìn bản và được chuyển thể thành phim, nhận được giải thưởng Ngôi sao 2023 - “Hiện tượng phim ảnh của năm 2023”; giải thưởng Wechoice Awards - “Phim truyền hình của năm 2023” và liên tục đứng top 1 trên hai nền tảng phim trực tuyến lớn là Netflix và K+. Phim điện ảnh “Kẻ ăn hỗn” chuyển thể từ tác phẩm cùng tên của Thảo Trang, sắp ra mắt, cũng đã được đề cử giải thưởng Wechoice Awards -“Phim điện ảnh của năm 2023”.

Tiếp sau “Tết ở làng Địa Ngục”, người đọc lại thêm một lần nhận ra phong cách viết rùng rợn và đậm chất điện ảnh trong “25 độ âm”, qua việc tác giả đã khéo léo đan cài những nút thắt/mở và hàng loạt tình tiết hư cấu khơi gợi sự tò mò. Tuy nhiên, theo TS Ngôn ngữ học Đỗ Anh Vũ: “Dù nhà văn Thảo Trang có thế mạnh khi viết về đề tài kinh dị, nhiều giả tưởng, nhưng ở “25 độ âm”, dù vẫn trung thành với thủ pháp đó, tác giả đã viết bằng cái tâm đầy chia sẻ, trong sự làm việc với tư cách một nhà báo, nhà khoa học…”.

Còn Thảo Trang chia sẻ: “Trong cuộc sống, hướng đi tùy thuộc vào sự lựa chọn của mỗi người, khó ai có thể kiểm soát nổi, dù hướng đi đó là bất hợp pháp. Vấn đề đặt ra ở đây là: Nếu vượt biên bất hợp pháp, thì sẽ phải đối mặt với những điều gì? Với thực tế diễn ra được thể hiện trong cuốn sách này, chính là những bài học về sự lựa chọn hướng đi trong cuộc sống cho mọi người, đặc biệt là với giới trẻ…”.

Tiểu thuyết “25 độ âm” là một câu chuyện kể về một nhóm người phải liều lĩnh đánh cược sinh mệnh của mình trên dài dẵng những dặm đường nguy hiểm, khi phải băng rừng vượt thác, ngụp lặn dưới sông giữa mùa đông rét buốt, phải đối mặt với những kẻ cướp bóc dọc đường. Để rồi, họ phải bước vào chiếc xe container đông lạnh định mệnh, chen chúc, ngộp thở và kết cục của một chuỗi ảo tưởng vô vọng đắt giá đó là phải trừng mắt, đông cứng, còng queo trên sàn xe.

Có thể, rồi đây, “25 độ âm” cũng sẽ được chuyển thể thành phim truyền hình hoặc phim điện ảnh, bởi những đề tài về thảm họa/thảm kịch dễ cuốn hút khán giả, nhưng, hiện cuốn tiểu thuyết này mới chỉ hết phần 1. Theo giãi bày của tác giả Thảo Trang, “25 độ âm” sẽ có phần 2 - với sự mô tả cuộc sống của các “người rơm” (cách gọi người Việt của những người nước ngoài) trong việc làm vô cùng gian nan, vất vả và nguy hiểm là trồng cần sa và buôn bán ma túy nơi xứ lạ.

Bây giờ, hãy cùng chờ đón thêm một bài học về sự lựa chọn hướng đi của mỗi người trong cuộc sống, qua những thực tế diễn ra vô cùng bi đát sẽ dần được hé lộ trong phần 2 của “25 độ âm”.