Nhật Bản thiết lập gói tài chính 10 tỷ USD cứu trợ an ninh năng lượng châu Á

Động thái này diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột tại Vùng Vịnh đẩy giá dầu thô và khí đốt tăng cao, đồng thời gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Khoản hỗ trợ dự kiến sẽ được triển khai chủ yếu thông qua các định chế tài chính nhà nước của Nhật Bản như Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Công ty Bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nippon (NEXI).

Bảo vệ chuỗi cung ứng bằng chiến lược phụ thuộc lẫn nhau

Phát biểu sau hội nghị thượng đỉnh trực tuyến mở rộng thuộc Cộng đồng phát thải ròng bằng không châu Á (AZEC), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi nhấn mạnh rằng Nhật Bản có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với các nước trong khu vực. Bà khẳng định việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của các nước châu Á cũng chính là bảo vệ nền kinh tế Nhật Bản, tránh những hệ lụy dây chuyền từ sự đứt gãy sản xuất tại các quốc gia đối tác.

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi (Ảnh: The Japan Times)

Theo kế hoạch, gói tài chính 10 tỷ USD này tương đương với giá trị của khoảng 1,2 tỷ thùng dầu, bằng tổng lượng nhập khẩu dầu trong một năm của khối ASEAN. Nhật Bản sẽ cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp tại các quốc gia nhận hỗ trợ để tìm kiếm nguồn cung năng lượng thay thế, ví dụ như dầu thô từ Mỹ, nhằm thay thế cho các nguồn cung từ Trung Đông đang bị gián đoạn. Đồng thời, khuôn khổ này cũng tài trợ cho việc xây dựng và mở rộng các cơ sở lưu trữ năng lượng tại các nước đối tác, nơi có mức dự trữ mỏng hơn nhiều so với Nhật Bản.

Theo số liệu từ Cơ quan Tài nguyên và Năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô vận chuyển qua Hormuz có đích đến là các nước châu Á. Sự khan hiếm nguồn cung dầu thô và các sản phẩm phái sinh như naphtha (nguyên liệu chính cho ngành nhựa) đang đe dọa trực tiếp đến sản xuất tại Đông Nam Á. Điều này khiến các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại Nhật Bản cảm thấy lo lắng, bởi họ vốn phụ thuộc lớn vào châu Á về nguồn cung các vật tư thiết yếu như ống nghiệm và găng tay y tế.

Hỗ trợ chuỗi cung ứng của các nước châu Á sẽ giúp ích cho chính nền kinh tế Nhật Bản (Ảnh: Reuters)

Quyết tâm duy trì ổn định khu vực

Bên cạnh gói hỗ trợ tài chính cho khu vực, Chính phủ Nhật Bản cũng đang triển khai các biện pháp cấp bách để ổn định thị trường nội địa. Dù đã đảm bảo được lượng naphtha dự trữ đủ dùng trong khoảng bốn tháng, nhưng trước những tín hiệu gián đoạn giao hàng, Tokyo đã quyết định xả thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia bắt đầu từ đầu tháng 5 để bổ sung nguồn cung.

Việc Nhật Bản đồng thời tung ra gói tài chính 10 tỷ USD hỗ trợ các nước đối tác và chủ động điều tiết kho dự trữ quốc gia cho thấy một chiến lược ứng phó toàn diện. Những hành động này không chỉ giúp giảm bớt áp lực thiếu hụt năng lượng nhất thời mà còn củng cố tính bền vững cho toàn bộ chuỗi cung ứng châu Á. Trong bối cảnh biến động địa chính trị khó lường tại Vùng Vịnh vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, sự can thiệp kịp thời của Tokyo được kỳ vọng sẽ trở thành lá chắn quan trọng, bảo vệ nền kinh tế Nhật Bản nói riêng và ổn định năng lượng cho khu vực nói chung trước những kịch bản xấu nhất của chuỗi cung ứng toàn cầu.