Việt Nam Mở Rộng Xuất Khẩu Nông Sản Sang Trung Quốc Với 4 Nghị Định Thư Mới

Việt Nam: Đối Tác Thương Mại Hàng Đầu Của Trung Quốc Tại ASEAN

Trung Quốc hiện là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam vươn lên trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc tại ASEAN. Năm 2024, người tiêu dùng Trung Quốc đã chi 4,6 tỷ USD để nhập khẩu rau quả từ Việt Nam. Trong đó, sầu riêng dẫn đầu với kim ngạch 2,84 tỷ USD, tiếp theo là thanh long (320 triệu USD), mít (240 triệu USD) và chuối (220 triệu USD).

Trước khi ký 4 Nghị định thư mới, Việt Nam đã có 14 mặt hàng nông sản được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, mang về doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm. Các mặt hàng này bao gồm 6 loại đã ký Nghị định thư (dưa hấu, măng cụt, thạch đen, sầu riêng, chuối tươi, khoai lang) và 6 loại truyền thống chưa chuẩn hóa bằng Nghị định thư (thanh long, chôm chôm, xoài, vải, nhãn, mít). Riêng chanh leo và ớt trước đó được xuất khẩu dưới hình thức thí điểm. Với 4 Nghị định thư mới, danh sách nông sản chính ngạch của Việt Nam tại thị trường này tiếp tục mở rộng, hứa hẹn tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian tới.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, cho biết xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc tăng trưởng ấn tượng nhờ các Hiệp định thương mại tự do (FTA) như Hiệp định ASEAN - Trung Quốc, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), cùng các Nghị định thư song phương. “Trung Quốc với 1,4 tỷ dân là thị trường hấp dẫn nhất thế giới. Ngay cả Mỹ hay Chile, dù cách xa hàng ngàn km, vẫn nỗ lực thâm nhập thị trường này,” ông Nguyên nhấn mạnh.

Lợi Thế Địa Lý Và Cơ Hội Lớn Cho Nông Sản Việt Nam

Việt Nam sở hữu lợi thế địa lý vượt trội với hơn 1.450 km đường biên giới (đường bộ và đường thủy) giáp Trung Quốc. Nhiều chợ đầu mối lớn của Trung Quốc nằm gần biên giới phía Bắc, chỉ cách các vùng trồng nông sản Việt Nam vài trăm km. Điều này giúp giảm chi phí logistics, rút ngắn thời gian vận chuyển và tăng khả năng cạnh tranh so với các quốc gia khác.

Ngoài 14 mặt hàng xuất khẩu chính ngạch, nhiều nông sản Việt Nam vẫn được xuất sang Trung Quốc qua kênh tiểu ngạch. Với nhu cầu tiêu thụ nông sản lớn và khả năng cung ứng trái cây đặc sản, chất lượng cao của Việt Nam, dư địa để doanh nghiệp khai thác thị trường tỷ dân còn rất rộng mở. Đến nay, hai nước đã ký tổng cộng 24 thỏa thuận và Nghị định thư về xuất nhập khẩu nông lâm thủy sản, trong đó năm 2024 ghi dấu với 4 Nghị định thư về sầu riêng đông lạnh, cá sấu, khỉ (ký nhân chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ 18-20/8/2024) và dừa tươi (ký ngày 6/6/2024).

Thách Thức Và Cơ Hội Cho Doanh Nghiệp Việt Nam

Việc ký 4 Nghị định thư mới cho ớt, chanh leo, tổ yến và cám gạo mở ra cơ hội lớn để Việt Nam đa dạng hóa danh mục xuất khẩu. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội, các doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đồng thời, việc nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tối ưu hóa chuỗi cung ứng sẽ giúp nông sản Việt Nam củng cố vị thế tại thị trường Trung Quốc.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cần chuyển đổi từ xuất khẩu tiểu ngạch sang chính ngạch để đảm bảo sự ổn định và bền vững. Với sự hỗ trợ từ các Hiệp định thương mại tự do và các Nghị định thư, Việt Nam có cơ hội đưa thêm nhiều mặt hàng nông sản chất lượng cao vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là thị trường Trung Quốc.

Việc ký kết 4 Nghị định thư mới đánh dấu bước tiến quan trọng trong hợp tác thương mại nông sản giữa Việt Nam và Trung Quốc. Với lợi thế địa lý, các hiệp định thương mại tự do và tiềm năng cung ứng dồi dào, Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế là nhà cung cấp nông sản hàng đầu khu vực. Tuy nhiên, để duy trì và mở rộng thị phần, các doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng, tuân thủ quy định và tận dụng tốt các cơ hội từ các thỏa thuận song phương. Sự phát triển của ngành nông sản không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế.