Giá Vàng Tăng Không Ngừng: Nên Quản Lý Hay Để Thị Trường Tự Điều Tiết?

Vào sáng ngày 5/9/2025, giá vàng thế giới giao ngay trên sàn Kitco dao động quanh mức 3.553 USD/ounce, tương đương khoảng 114 triệu đồng/lượng khi quy đổi theo tỷ giá ngân hàng (đã bao gồm thuế và phí). Mức giá này giảm nhẹ khoảng 5-7 USD so với đỉnh cao 3.580 USD/ounce đạt được đầu tuần, chủ yếu do áp lực chốt lời từ nhà đầu tư sau kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất lên tới 95% tại cuộc họp tháng 9. Dù vậy, vàng quốc tế vẫn duy trì đà tăng 32% từ đầu năm, được hỗ trợ bởi bất ổn địa chính trị, đồng USD suy yếu và nhu cầu trú ẩn an toàn.

Giá vàng liên tục tăng. (Ảnh: internet)

Ngược lại, thị trường vàng Việt Nam tiếp tục "nóng bỏng". Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC) niêm yết giá vàng miếng ở mức 132,9 triệu đồng/lượng (mua vào) và 134,4 triệu đồng/lượng (bán ra), tăng 500.000 đồng/lượng so với đầu giờ sáng. Tương tự, giá vàng nhẫn tại các doanh nghiệp lớn như Bảo Tín Minh Châu và Phú Quý dao động từ 126,5-126,8 triệu đồng/lượng (mua vào) đến 129,5-129,8 triệu đồng/lượng (bán ra), tăng 300.000 đồng/lượng. Tính từ đầu tháng 8/2025, giá vàng miếng SJC đã tăng 13 triệu đồng/lượng, còn từ đầu năm đến nay, mức tăng lên tới gần 50 triệu đồng/lượng, lập kỷ lục lịch sử.

Đáng chú ý, thị trường "chợ đen" hoạt động sôi nổi hơn bao giờ hết. Tại các tiệm vàng nhỏ lẻ, giá vàng miếng SJC được đẩy lên tới 139 triệu đồng/lượng, cao hơn 3-4 triệu đồng/lượng so với kênh chính thức. Nhiều nhà đầu tư chọn mua qua kênh không chính thống để tránh xếp hàng và giới hạn số lượng tại các cửa hàng được phép, dù rủi ro cao hơn. Sự chênh lệch này phản ánh nguồn cung khan hiếm và tâm lý đầu cơ mạnh mẽ, bất chấp giá thế giới đang điều chỉnh.

Sự tăng vọt này diễn ra ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025, sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng. Nghị định mới bãi bỏ quy định nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng và xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu, đồng thời bổ sung quy định về hoạt động sản xuất vàng miếng. Nghị định sẽ có hiệu lực từ tháng 10/2025, với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) dự kiến ban hành thông tư hướng dẫn cụ thể về cấp phép sản xuất và nhập khẩu. Tuy nhiên, thị trường chưa phản ứng mạnh, không có hiện tượng người dân đổ xô bán vàng như dự đoán. Kinh nghiệm từ năm trước cho thấy, chỉ khi NHNN bắt đầu bán vàng bình ổn qua các ngân hàng thương mại, giá mới thực sự hạ nhiệt.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Đức Độ, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Tài chính (Học viện Tài chính), nhận định rằng giá vàng trong nước khó dự đoán do phụ thuộc vào giá thế giới, nhu cầu dân cư và nguồn cung khan hiếm. "NHNN chưa nhập khẩu vàng là quyết định đúng đắn, vì phải cân nhắc bài toán tỷ giá USD đang 'nóng'. Nhập vàng không biết bao nhiêu mới đủ, trong khi mục tiêu chính là ổn định tỷ giá để bảo vệ nền kinh tế," ông Độ nhấn mạnh. Ông cho rằng nên để thị trường tự điều tiết, vì giá vàng không thể tăng mãi; khi điều chỉnh giảm, nhu cầu sẽ giảm, và khoảng cách với giá thế giới sẽ tự thu hẹp.

Các chuyên gia khác đồng tình rằng thị trường cần thời gian để "ngấm" chính sách mới. Ông Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính-ngân hàng, lưu ý rằng dù nghị định đã xóa độc quyền, tâm lý lo ngại vẫn tồn tại, dẫn đến đà tăng tiếp diễn. Một số ý kiến cảnh báo rủi ro cho nhà đầu tư, vì giá SJC hiện cao hơn thế giới 20-25 triệu đồng/lượng, và nguồn cung có thể dồi dào hơn từ tháng 10, dẫn đến điều chỉnh giảm.

Trong bối cảnh Fed có thể cắt giảm lãi suất và bất ổn kinh tế toàn cầu, giá vàng thế giới được dự báo tiếp tục tăng, với mục tiêu ngắn hạn 3.600-3.700 USD/ounce và dài hạn lên 4.000-5.000 USD/ounce nếu căng thẳng leo thang. Tuy nhiên, tại Việt Nam, câu hỏi lớn vẫn là liệu chính sách mới có đủ sức "hạ nhiệt" thị trường hay cần can thiệp mạnh hơn từ NHNN. Các nhà phân tích khuyến nghị nhà đầu tư thận trọng, theo dõi sát sao diễn biến tỷ giá và cung cầu để tránh rủi ro.