"Shark" Thủy và đế chế giáo dục ảo: Chiếm đoạt hơn 7.600 tỷ đồng từ hơn 10.000 nhà đầu tư

Kết luận điều tra được công bố ngày 13/11, sau hơn một năm điều tra mở rộng từ khi ông Thủy bị bắt tạm giam hồi tháng 3/2024. Theo tài liệu của C03, từ năm 2015 đến 2023, ông Thủy - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Tập đoàn Giáo dục Egroup - đã chỉ đạo xây dựng "hệ sinh thái" hơn 20 công ty con, với Egroup làm "công ty mẹ" để huy động vốn. Các pháp nhân chính như Egame, Anh ngữ Apax và Igarten được sử dụng để quảng bá hình ảnh doanh nghiệp lớn mạnh trong lĩnh vực giáo dục, dù thực tế nhiều dự án chỉ ở giai đoạn đầu tư mà chưa sinh lời.

Chiêu trò tăng vốn khống và "bán" cổ phần ảo

Theo cáo buộc, ông Thủy đã chỉ đạo tăng vốn điều lệ Egroup từ 32 tỷ đồng lên 962,5 tỷ đồng qua hai đợt chính (2014-2016), chủ yếu bằng cách chuyển công nợ lẫn nhau giữa các công ty liên kết và hạch toán khống qua hợp đồng góp vốn. Để hợp thức hóa 577 tỷ đồng vốn "ảo", nhóm này sử dụng các giao dịch chéo qua tài khoản ngân hàng, thậm chí nhờ nhân viên ngân hàng "chạy dòng tiền" để tạo vẻ ngoài minh bạch. Đồng thời, họ tạo doanh thu khống khoảng 70% mỗi năm, nhằm xây dựng hình ảnh Egroup là tập đoàn đa ngành, lợi nhuận cao.

Dưới sự chỉ đạo của ông Thủy, Công ty Egame - với hơn 530 nhân viên kinh doanh - được giao nhiệm vụ quảng bá và huy động vốn. Các chiến dịch tiếp thị rầm rộ, bao gồm quảng cáo dự án trường học, trung tâm tiếng Anh Apax Leaders và mầm non Steame, hứa hẹn lợi nhuận 15-20%/năm từ lĩnh vực giáo dục "bền vững". Nhân viên được huấn luyện kỹ lưỡng để lôi kéo nhà đầu tư tham quan cơ sở, ký hợp đồng mua cổ phần với giá 38.000 đồng/cổ phần, kèm cam kết mua lại sau một năm ở mức 42.000 đồng/cổ phần. Đổi lại, họ ủy quyền toàn bộ quyền lợi cổ đông cho Egroup.

Thực tế, cổ phần này là "khống", vượt quá số lượng cổ phần hợp pháp của Egroup (hơn 206 triệu cổ phần). Ban đầu, để tạo lòng tin, nhóm trả gốc và lãi đúng hạn cho các khoản đầu tư nhỏ, ngắn hạn (3-6 tháng), thậm chí tặng quà lễ Tết. Tuy nhiên, khi áp lực trả lãi tăng cao và các dự án như mở 130 trung tâm Apax trên toàn quốc không sinh lời, công ty rơi vào khủng hoảng. Kết quả, 70% số tiền huy động được dùng để "xoay vòng" trả cho nhà đầu tư cũ, còn 30% chảy vào trả nợ cá nhân, vay ngân hàng và thuê mặt bằng. Toàn bộ 7.677 tỷ đồng đã "bay hơi", không còn khả năng hoàn trả.

Shark Thuỷ trước khi bị bắt. (Ảnh: Internet)

Cơ quan điều tra xác định hơn 10.123 nạn nhân, trong đó có danh sách sơ bộ 1.197 bị hại với thiệt hại hơn 7.196 tỷ đồng. Nhiều nhà đầu tư là cá nhân, doanh nghiệp nhỏ, bị cuốn vào vòng xoáy bởi uy tín của "Shark" Thủy - người sáng lập Apax Leaders từ năm 2008, nổi tiếng với mô hình giáo dục ứng dụng công nghệ, nhấn mạnh ngoại ngữ và kỹ năng mềm.

Hối lộ và mạng lưới đồng phạm

Vụ án không dừng ở lừa đảo. Ông Thủy bị cáo buộc đưa hối lộ 32 tỷ đồng cho bà Tống Thị Kim Liên - Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc tài chính Công ty Nhất Trần - để bà này giúp hợp thức hóa các giao dịch tài chính. Bà Liên bị đề nghị truy tố tội Nhận hối lộ. Ngoài ra, 26 bị can khác, chủ yếu là kế toán và quản lý kinh doanh của Egame, bị truy tố cùng tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Trước đó, hồi tháng 9/2025, C03 đã khởi tố thêm 23 bị can liên quan, mở rộng điều tra sang các tội Đưa, Nhận hối lộ. Ông Thủy, 43 tuổi, bị bắt từ ngày 21/3/2024, sau khi nhiều nạn nhân tố cáo qua mạng xã hội và báo chí. Đến tháng 12/2024, ông bị bổ sung khởi tố tội Đưa hối lộ.

Phản ứng công chúng và bài học đắt giá

Vụ việc gây chấn động giới đầu tư và giáo dục Việt Nam. Trên mạng xã hội X (Twitter), nhiều ý kiến bày tỏ sự thất vọng, với một người dùng nhận xét: "Shark Thủy không còn khả năng khắc phục và thanh toán thì tầm này khó nói thật sự... Đúng là liều ăn nhiều, không có vốn mà mở hẳn 130 cái trung tâm Apax lừa khách hàng lừa cả nhân viên." Các bài đăng từ năm 2024 cũng phản ánh sự lan tỏa nhanh chóng của thông tin, khi Bộ Công an kêu gọi nạn nhân trình báo để thu hồi tài sản.

Hiện, Egroup và các công ty con đang trong tình trạng tê liệt, với hàng loạt trung tâm Apax đóng cửa đột ngột từ năm 2023, ảnh hưởng đến hàng nghìn học viên. Cơ quan điều tra tiếp tục kêu gọi nạn nhân liên hệ Phòng 6/C03 (số 47 Phạm Văn Đồng, Cầu Giấy, Hà Nội; ĐT: 0988.866.611) để hỗ trợ điều tra và thu hồi tài sản.

Vụ án "Shark" Thủy không chỉ phơi bày lỗ hổng trong huy động vốn cá nhân mà còn là lời cảnh tỉnh cho các nhà đầu tư: Uy tín truyền thông không thay thế được minh bạch tài chính. Với đề nghị truy tố từ Bộ Công an, phiên tòa sắp tới hứa hẹn sẽ làm rõ trách nhiệm của những người từng truyền cảm hứng cho giới trẻ, nhưng giờ đây chỉ để lại bài học đắt giá về lòng tin bị đánh cắp